Press "Enter" to skip to content

Hadien ki diengsoh, sa ki dieng remdor thung ki paid Nongtrai ban pynneh mariang

Da ka kam ri-ngap mait lynti ka Lafarge
Shillong, Nailur 02 : Watla ki tnad sorkar bad ki kynhun ieid mariang ki dang ïalap kylleng shaphang ka jingdonkam kyrkieh ban pynneh mariang da kaba thung dieng, hynrei ka shnong Nongtrai, kawei na ki nongrit ba don ha rum Mawsynram ka la don la ka jong ka kyndon shnong ban sumar bad pynneh ïa ki dieng ki siej bad ki sawdong sawkun.
Katkum ka jingïathuh jong u Rangbah Shnong, Bah
P Rapmai, katei ka shnong ka don ïa ki jingmana kiba pyrkhing bha ban pom dieng. Hynrei lada donkam pat ïalade ban thaw iing bad kiwei kiwei ki hap ban da ïoh jingbit shwa na ka shnong.
Ki nongshong shnong haba kren bad u Mawphor ki ïathuh ruh ba hadien ka jingwan jong ka kompeni Lafarge, ki la ïohi khambun shuh shuh ki jingkylla ha ki sawdong sawkun. Ki riewrangbah na ka shnong ki la ïathuh ba da ka jingïarap bad treilang bad ka Lafarge ki la ïoh ban thung haduh da ki phew hajar tynrai ki diengsoh ha ki jaka jong ka shnong.
Ym tang katta, namar ki nongshong shnong kidei kiba smat ban thung dieng, na ka liang ka Lafarge ryngkat ka jingtrei lang bad ka tnad Forest, dang shen ki la sam ruh ïa ki tynrai dieng ba remdor sha ki nongshong shnong ban thung ha ki jaka shnong kumjuh ha ki jaka jong ki.
Kaba kham i shongkun ka long ba na ka liang ka shnong ryngkat ka kompeni ki da buh ruh ïa ki kyrteng jong ki nongthung ha kito ki tynrai dieng. “Kane ka sienjam ba ngi shim ka long ba kito ki trai kyrteng kin sngew trai bad don ka jingkitkhlieh ban sumar khnang ba kito ki dieng ba ki thung kin im bad kin heh kin san,” ong ki heh ka Lafarge haba kren bad u Mawphor hadien ba la dep ka jingthung ïa kitei ki dieng.
Ym tang katta, ka kompeni ka la bud ruh ïa ka jingbthah jong ka sorkar jylla lyngba u Conrad Sangma ba man uwei pa uwei u nongshong shnong un thung dieng. Kumta, ha katei ka sngi baroh ki longïing ki la wan ban thung dieng bad snohkti lang bad ka kompeni kumjuh bad ka tnad sorkar hapoh ka jingmait lynti ki nongialam shnong.
Ka Lafarge ka la ïathuh ba ha katei ka sngi, ki la thung haduh 300 tynrai ki dieng ha khlaw adong jong ka shnong, nangta 250 tylli ki dieng sohñiamtra, 400 tynrai la ai sha ki nongshong shnong ban thung ha ki jaka jong ki bad 50 tylli pat la phah thung ha ki rud surok shnong khnang ban pynitynnad ïa ka shnong ynda kitei ki dieng ki la heh.
Ki dieng ba ki paidbah ki ïoh ha katei ka sngi ki kynthup naduh ki dieng bti, puma, dieng rai, myntait, tynrai sohjew Assam bad kiwei kiwei ki dieng remdor.
La ïathuh ruh ba na ka liang ka kompeni kin buddien ïa kitei ki tynrai dieng haduh ba kin da heh. Ha kajuh ka por ki la kyntu ruh ïa ki paidbah ba lada jia ba kitei ki tynrai dieng ki ïap noh, ki hap ban pyntip mardor khnang ban ïoh bujli noh.
“Ka jingbuh ryngkat ki kyrteng ha tynrai u dieng ka pynlong ïanga ban sngewkmen bad ruh ïa ka jingsngewtrai ban sumar bha ïa u,’ ong iwei i longkmie ryngkat ka khmat ba phuh samrkhie hadien ba la dep thung.
Uwei pat u samla u la ong ba katei ka buit thung dieng ba wanrah da ka kompeni ka wanrah ruh ïa ka mynsiem sngew trai ïa kitei ki tynrai dieng. “Ka jingdon ka kyrteng kan pynlong ïa baroh ba kin kwah ban ïohi ba u dieng ba ki thung un heh un san kumba long lem kiwei pat ki dieng. Kane kan pynlong ïa ki nongshong shnong ruh ba kin kwah beit ban leit peit bad sumar,” u la ong.
Lah ban kdew hangne ba ki phew hajar tylli ki diengsoh ba ka kompeni ka thung ha ki saw bad san snem mynta, ki la sdang mynta ban pynmih soh. La khmih lynti ruh ba tang ha ki khyndiat snem kin sa lah ban pynmih bun bha u soh na katei ka kper.
Ha kawei pat ka liang, da ka thong ban kyntiew ïa ka ïoh ka kot bad kum ka jingplie lad na ka bynta ban seng kam sengjam, ka kompeni ka la mait lynti ruh sa da ka rukom ri ngat katkum ka juk stad mynta.
Katei ka sienjam ba ka kompeni ka shim kum ka pilot project lyngba ki 40 tylli ki synduk ba la shna kyrpang ka long ban peit shwa haduh katno lah ban pynmih ngap ha ka shisnem.
Ki heh ka Lafarge hapoh ka jingïalam jong u Operation Director ka Lafarge, u NS Sharma, ym tang ba ki ai ïa ki tiar hynrei ki ai ka jinghikai pyntbit ruh ïa ki nongshong shnong kiba kwah ban shim ïa katei ka kam ri ngap kum kawei na ki lad kamai na ka bynta ki nongshong shnong.
“Ïa mynta ngin peit thuh shwa ha kane ka pilot project khnang ba ngin ïoh jingkheiñ katno kawei ka synduk ngap ka pynmih ngap ha ka shisnem. Hadien kane ngin sa buh ruh sa ki jaka song ïa kitei ki umngap khnang ba ngin lah pat ban pynïaid ïew ne shalan pat shabar,” ong ka Lafarge da kaba bynrap ba katei ka thong treikam kadei na ka bynta san snem.