Press "Enter" to skip to content

Da ki hajar poi ki nongtih maw, ba tuklar u Chairman SPB, jem noh ka jingïakhih

Shah kynthoh ki 6 MLA bym nud wan
Shillong, Nohprah 11 : Da ki hajar ngut ki nongtih maw bad ki nongtrei ha ki karkhana tylliat maw na East Khasi Hills ki la poi sha ka jingïalang paidbah kaba long ha ka sngi Nyngkong ha Lad Nongkrem hadien ba ka sorkar jylla lyngba ka tnad Forest ka la hukum ban khang noh ïa ka jingtih maw kumjuh ïa ki karkhana tylliat maw kiba treikam khlem ki mining lease ne NoC na ka sorkar jylla.
Ha katei ka jingïalang ba la khot da ka JAC jong ka Quarry Owner and Worker’s Association bad Stone Crusher Association, ki paidbah nongtih bad nongshoh maw, karkhana tylliat maw kumjuh ki trok kit maw ki la wan na ki hynñiew tylli ki thaiñ ne jong Sohra, Mawphlang, Mylliem, Nongkrem, Mawryngkneng, Mawkynrew, na Pynursla bad na kiwei kiwei ki jaka.
Mar ïa sdang ka jingïalang, kiba bun ki sordar bad nongsynshar shnong ki la pynpaw ïa ka jingbynñiaw kaba khraw halor ka jingkhang jong ka sorkar ban tih maw kynthup naduh ka jingtreikam jong ki kor tylliat maw. Ka la mih ruh ka jingkren wat ban pynlong da ka jingïakhih paidbah kynthup ïa ka jingshahthgan paidbah, hynrei da ka jingtuklar noh jong u MLA ka Nongkrem ba dei ruh u Chairman ka State Planning Board, katei ka jingïalam kam shym la rai shuh ban pynlong da ki jingïakhih.
Katei ka jingjai jai noh jong upaidbah kadei hadien ba u Chairman ka SPB u la ïathuh ba shwa ban wan sha ka jingïalang kum u nongmihkhmat ba donlang ha ka sorkar, u la dep ban ïa kren bad u Myntri Rangbah ka Jylla, Conrad K Sangma halor katei ka bynta.
“Ngam lah ban shu shong ha Secretariat bad peitkai ïa ka jingeh ba phi kynduh. Kumta shwa ban wan shane nga la kren bad u Myntri Rangbah da kaba ong ba kum u briew uba kwah ban trei na ka bynta ka ïap ka im jong u paidbah, ngam lah satia ban pep ïa ka jingïalang kaba phi khot. Kumta na ka liang u Myntri Rangbah ruh u la ong ïanga ban ïaid shakhmat bad ruh ban shim ïa ka rai kaba bha tam na ka bynta jong phi,” la ong u Bah Lambor.
Da kaba pynbna ba u kren da ka sur jong ka sorkar, utei u chairman ka SPB u ong ruh ba na ka liang ka sorkar kan pyntikna ba ka jingtrei jong ki paidbah kan ïaid beit kumba ju long. U la kular ruh ban shim lang ïa ka jingkitkhlieh ban pynsngew sha ka sorkar ba donkam ban pynjynsur ïa ki kyndon aiñ kiba ïadei bad katei ka aiñ Meghalaya Minor Minerals Concession Rules (MMMCR), 2016 khnang ba ki paidbah kin ym syrtok ne shem jingeh ban ïoh ïa ki jingbit na ka sorkar.
“Lym kumta nangno ngin ïoh bam, hynrei lada ka sorkar ka kular ban aikam sorkar ïa phi baroh, nga ruh nga kyrshan ban khang tih maw. Lym kumta, hap ban kieng atiar ban leit sha khlaw,” bynrap biang u Bah Lambor da kaba ong ba mardor hi un sa khot biang ïa ki ophisar ba dei jong kitei ki tnad khnang ba kin tip ba u la dep ban kular ha khmat ki paidbah halor katei ka bynta.
Namar ba bun ki nongkren ki kynthoh ïa ka jingbym nud wan jong ki MLA jong ki ban ïa kren lang halor katei ka jingeh kaba ktah ïa ka ïap ka im jong ki paidbah ba im da kitei ki jait kam, u Bah Lambor u la ong, “Ki nongmihkhmat kidei ki nongthaw aiñ bad kumta ki don ruh ka bor ban bthah ïa ki ophisar ban pynjem ïa ki aiñ ba ïadei na ka bynta kane. Hynrei bun ki salia imat ba ki tieng ïa ka aiñ.” U la kular ruh ba kumba u don lang bad katei ka kynhun naduh ba sdang un ïai don lang ruh ha ka jingïakhun jong ki tad haduh ban da pynkut noh ïa katei ka jingeh.
“Ngin pyntikna ba ïa kane ka jingeh yn sa weng noh. Da don nangne shakhmat kiba wan la ka long sha Swer, Laitkroh, Smit bad kiwei kiwei, ong ba phah manga ban plie beit. Ngin ym shah ban ktah ïa ka kamai jakpoh jong phi,” u la ong da kaba bynrap biang ba kum u nongmihkhmat un sa wanrah ruh da ka Resolution ha Iing Dorbar halor katei ka bynta.
Shwa kane, u Bah Lambor ula ïathuh ba ha ka jingkynduh bad u Symbud Myntri Rangbah, Bah Prestone Tynsong ryngkat ki nongïalam ka JAC la kular ba yn sa rah biang ha ka kynhun Myntri ban pynjem ïa kitei ki kyndon aiñ na ka bynta ka bit ka biang jong u paidbah.
Na ka liang u president ka JAC, Bah Nowel Shylla u la ïathuh ba ka jingïoh biang jong ki paidbah ban bteng tih maw ne tylliat maw wat hadien ba la mih ka hukum ban khang naduh u Nailar kadei lyngba ka jingtuklar jong u Bah Lambor Malngiang. Haba kren pat halor ka jingkyllaiñ ki kyndon ban ïoh ïa ka mining lease ne NoC, utei u president u la ïathuh ba lada die lut ïa ka parmaw ruh pat dap satïa ka bai laisen. “Namar ïa ka jaka da lah die eh ruh ar lak tyngka katba ka bai laisen pat ka poi haduh 10 lak tyngka bad shimpor ruh da ki snem nalor ba hap ban leit na kawei ka ophis sha kawei pat.
U ong ruh ba ha ka khim khait ha kitei ki por, ki la kynduh ïa utei u MLA ka Nongkrem bad naduh katei ka por ka kam ka la tyllun bad ki ïoh ban bteng biang ïa ka kam. U la ïathuh ruh ba ki la khot ïa baroh ki MLA jong ka East Khasi Hills ba shah ktah ha katei ka kam hynrei ym shym la don satïa kiba wan.
“Ngim sngewpher ba kim lah ban wan, hynrei ngi sngewnguh pat ïa i Bah Lambor ba i don ka jingsngewkhia ïa ka ïap ka im jong ki paidbah. Ngim pyrshah ïa ka aiñ tangba dei ban shna ïa ki aiñ kiba ngi lah ban leh,” u la ong. Shuh shuh u ong ruh ba lada ka sorkar kam sngap ki donkam biang sa shisien ïa ka jingïatylli jong ki paidbah.
Na ka liang ki nongïalam ka JAC ki la pyntip ruh ba watla ki la dep khot ïa baroh ki MLA na kitei ki thaiñ ba shah ktah, hynrei ym don satïa kiba wan ne patiaw lait noh tang u MLA ka Nongkrem. La katta ruh la pyntip ba na ka liang u Bah Prestone Tynsong bad Bah SK Sunn ki la pyntip ba kin ym lah ban poi namar ki la don lypa ki prokram ba la buh katba kiwei kiba la kular ban wan ki khlem poi satia.
Kiwei kiwei pat kiba kren ha katei ka sngi ki kynthup naduh u MLA barim ka Mawkynrew, Bah Remington Pyngrope, nangta u Sordar Laitkroh kumjuh na u Sordar Swer nalor kiwei kiwei.