Press "Enter" to skip to content

Hato phiel ka lockdown ba nang kiew ka COVID-19 ha India

Ka rai khang khyrdep 21 sngi lynter da ka Ri India kam long kaba ïaid beit ryntih kumba la thmu ban lah ban pynsangeh ïa ka jingsaphriang sted ka jingpang COVID-19 – kaba la ktah ïa ki Ri ha ka Pyrthei. Watla ka Sorkar Pdeng lehse ka la dep pyrkhat bha shaphang kane ka rai ban ïada ïa ka jingsaphriang kane ka jingpang ha ki shnong bad ki jaka sah bapher bapher pynban kane ka rai la la ktah ïa ki million ngut ki nongshong shnong ki bym shym la mutdur ban pynkhreh bha.
Ha ka Janata curfew, ha ka 22 tarik u Lber, shwa ka rai khang khyrdep (lockdown) ka la long kum ka jinghikai ba tang shi sngi na ka bynta ka jingkhang khyrdep ba lai taiew, hynrei ka Sorkar Pdeng, ka khlem lah ban leh eiei ne teh lakam ïa ki briew ba kin shong set kut ïalade ha la ki ing jong ki. Khlem pep, kum ka sienjam ban shim jingïada, ka rai khang khyrdep la pdiang sngewbha da ka tnad ba dei peit ïa ka koit ka khiah kum ka lad ban ïada ïa ka jinglah ban saphriang kane ka jingpang na kawei ka jaka sha kawei bad na kawei ka shnong sha kawei pat.
Ka jingwan thymmai ki nongleit nongwan na kiwei pat ki bynta la pynsangeh bad lai taiew ka jingkhang khyrdep ka la jrong eh ban ailad ïa ki ba suba don ki dak ki shin kane ka jingpang ban paw shabar. Kane ka dei ka por ba ka Sorkar ban pyrkhat bniah ban shim ki lad ban shim jingïada. Hynrei na ka bynta ka jingkhang khyrdep (lockdown) kaba don la ka jong ka jingthmu, ka dei ban kham don ka jingpeit bniah kaba kham ïar ïa kiba suba don ki dak ki shin ka jingpang COVID-19.
Da kaba sngewbabe, ka jingbym don ka jingiohi lypa (plan) na ka bynta ka rai khang khyrdep (lockdown) ka la wanrah ka jingeh kaba shyrkhei ïa ki paidbah ha kaba ki briew ki hap ban mih ban leit thied ïa ki mar bam, ki jingdonkam bad ki dawai dashin. Ki la don ruh ka jingpyni bor ki pulit ïa ki nongtrei kiba trei ïa ki kam. Ka jingpynjari curfew ruh la dei ban kham pyrkhat bha da kaba ïa mir jingmut bad ki Jylla bad kumjuh ki paidbah. Da kaba shai ki Sorkar Jylla kim shym la bud ryntih ïa ka hukum jingbthah ka Sorkar Pdeng katkum ki kyndon ka Disaster Management Act, 2005, kaba pruid dak ïa ki kyndon halor ki mar bam bad ki jingdonkam.
Lada ka jingkhang khyrdep ba bun sngi yn pyntreikam khlem da wanrah jingeh ïa ki paidbah ka dei ka jingpyrkhat janai bha. Kaba kongsan eh ban pyllait na ki jingeh bad khamtam na ka jingïajan paidbah ka dei ka jingbit jingbiang ka bam, ka um, ki dawai dashin bad ki lad ai jingsumar bad jingïada kyrkieh. Ha India ki la don ki Ri kiba la rai kham kloi ban ïarap ei da ka pisa bad ka bam (lyngba ka ration). Ka jingeh ka long ba ym lah ban wanrah ïa ki sienjam kiba yn nym don jingktah palat ïa ki paidbah.
Shuh shuh, lada ïa ka ïaid ka ieng bad ka leit ka wan la khang, ïa ki jingdonkam baroh la dei ban wanrah ha jingkhang ing briew. Ka jingai jingbit ban pynpoi ïa ki dawai dashin bad ki briew kiba donkam dei ban ai ka jingbit (Pass) ban ïada ïa ki na ka jingleh donbor ki pulit bad ban pynthikna ba ka jingpynpoi ïa ki tiar ki tar kan nym long kaba dkoh. Ka la don ki kaiphod ha ki Social Media ba ka la don ka jingibein bad niew beiñ ïa ki nongtrei ka koit ka khiah kiba ïaleh pyrshah ïa ka jingpang COVID-19 ïa kaba la dei ban shimkhia tyngeh.
Ka jingkitkhlieh ka dei ïa ka Sorkar Jylla bad Sorkar Pdeng ban peit bniah ha ka ka por ka jingkhang khyrdep bad ki dei ban trei khlem sangeh lym kumta ki paidbah kin pynkhein beit ïa ki kyndon aiñ curfew da kaba shim kum ka lad ban lait na ka jingsngew marwei. Ka jingkhang khyrdep ka long ban ïakhun pyrshah ïa ka jinglah ban saphriang ka jingpang COVID-19 bad kane ka wanrah ka jingduh ha ka ïoh ka kot kaba long kumba 2 lak klur tyngka. Ki ban shah ktah eh kin dei ki nongbylla sngi, ki nongtrei kam lajong bad ki nongtrei kam khaïi barit baria bad ki nongrep ki nongkyndong.
Kine ki ban shah ktah eh kin long kiba duna ka ïoh ka kot bad kiba thngan. Ha ka bynta ba kham ïar, ki kali pyndonkam paidbah kiba la shah pynsangeh bad ki kali shimet kiba hap ïaid ryngkat ki kyndon kiba pyrkhing tang ban pynpoi ïa ki tiar jingdonkam hynrei ka long kaba eh pat ïa ki nongtrei kiba trei ha ki bynta treikam ba kongsan ban shna ne thaw ïa ki jingdonkam ba kin poi sha ki jaka trei. Ka Sorkar ka la pynbna ki song jingïarap bad pyllait ruh ki khajna, ki ram ïa ki nongrep bad kiwei kiwei ha kum kane ka por ka jingkhang khyrdep.
Hynrei kano kano ka song jingïarap ban pynpoi sha ki ba donkam bad dei hok ban ïoh ruh ka dawa ban don shwa ka jingpeit bniah bad ki kyndon ba janai. Ka Sorkar Jylla Meghalaya ka hap ban phikir bha ban ïada ïa ka jingpang COVID-19 da kaba khanglad bad pyrkhing bha ka jingwan rung kiba na shabar Jylla namar kane ka jingpang ha Jylla hi kan lah ban wanrung tang lyngba ki briew kiba na shabar.
Hynrei kumba long mynta wat hapdeng ka lockdown pynban ka jingsaphriang ka jingpang COVID-19 ka la nang kiew bad sa tang ar tylli ne lai tylli ki Jylla kiba dang lait shah ktah na kane ka jingpang. Kumjuh ruh ki briew kiba la ïap noh na ka daw kane ka jingpang ka la nang kiew. Kumta kan long ka jingeh kaba khraw bha khamtam lei ynda la kut ka por jingkhang khyrdep. Kumba long mynta ka tnad ka koit khia ki ïaleh ban ïada ïa ka jingsaphriang kane ka jingpang na kawei ka jaka sha kawei pat bad na kawei ka jaka sah sha kawei pat.