Press "Enter" to skip to content

Ka thma ba rieh u Mynder ri

Bah R.Bakai, Nongwar Laitkynsew

Haduh katno ka long kaba sngewsynei sngewsangsot ban pyrkhat na ka bynta ka Ri baieit jong ngi, ha kaba ngi la hap ban mad ïa ki jingeh kat shaba phai kaba la buh ïa ngi ha ki jingduh jingkyrmen na ka bynta ka mynta, khamtam na ka bynta ka lashai ba lada kane ka jait jingpang jingshitom kan dang shong kulai bad teh mraw halor jong ngi. Wei ba la thom haduh katne ïa ngi, ngi ruh ngim banse ban thom pyrshah ïa kane ka sang ka ma. Kum shipai ha madan thma ngin ym aili ngin ïeng ïaleh pyrshah ïa nongshun ka ri.
Ka thma ka ktien ka ktien ruh ka dei ka thma. U Mahatma ha ka por ba ka ri baieit jong ngi,ka dang shah teh mraw ha ki dohlieh u la ïeng ban ïaleh thma pyrshah tang da ka ktien (Non-Violen) ym da kaba ïa pynphlei da ka snam (violen) ba ka sa lait na ki saiteh sai khum bad ïoh pat ïa la ka jingsynshar ba laitluid ban long kynrad kum ki nongsynshar ba don burom ha la ka jong ka ri baieid eh jong ngi . Hei ho, ka por kam shah shuh ïa ngi, ka por ka dawa ba ngi hap ban sei ïa la ki buit ki bor baroh ban pyndonkam ïa la ki sap ki phong kiba U Blei u la pynkupbor halor jong ngi ban im namar ka ri.
Ka ktien ka thylliej dei khulom ksiar khulom rupa kum ka waitlam arliang syrti kum u capsule ne Bulati ba khlaiñ bor pyrshah ïa kitei ki nongshun haramjat haram nimok pha ka khlem jutang ka khlem hukum, na khmat ka durbar briew na khmat ka durbar Blei khlem da ïashai ïa sngewthuh para briew para Blei phan don hok phan wan thombor halor ka ri baieit jong ngi haduh katne pha wan ban pynkhih win pynsat syllang pynjot pynduh jingim haduh katne hato, pha long Blei ma pha? Pham shym long Blei da ma pha, te balei pat pat haduh katne pha wan thombor ïa matti kordor U Blei uba la seng nongrim bad saiñdur kyrpang ïa ka Ri India baieit jong ngi kum ka ri jong ka jingsuk. Phuit pha ka khlemraiñ khlem akor ha dei tang ka nongjam shaba palat u pud u sam na khmat ki kyndon, ka burom ka akor ka tipbriew ka tipBlei, ka aiñ briew ka aiñ Blei pham don hok pha dei ban mih noh shi syndon naduh kane ka por na baroh sawdong u pud u sam ki nongshong shnong jong ka ri baieit jong ngi.
Ki ksuid ki khrei ka jadu ka myntor ka khlam ka ngoh ki lei mane ki lei shim uba tang uba pung na siar na lyndet uba kwah khyllah na khmat ka hukum Blei ba la buh ba la bynta katkum u pud u sam ba kwah longheh synshar donbor ïa ka pyrthei da ka ban jam shaba palat u pud u sam ban iuhroit ïa ki mynsiem ksiar mynsiem rupa, ban iuhroit ïa ka khet ka burom U Blei ka dei ka pap ka sang ka ma, pha dei ban mih noh shisyndon sha la ka Ri ne ka muluk pham don hok ïa kaba pham shym la long da ma pha.
Ah, ko Blei ko Trai Kynrad ko Nongthaw ko Nongbuh ko nongsynshar ko nongbishar ba ha khlieh tam jong ka bneng ka khyndew ka pyrthei ka mariang phi ïa don ha ryngkat ka Blei ka nonghukum bad ha ryngkat ki khyndai trep nga wan ban buh ban bynshet ha ka kheiñ ka pyrkhat ka pynshong ka bishar ka rai Durbar Blei jong phi najrong lyngba kane ka kyrwoh ki kyntien ba la suitrong du khulom ksiar khulom rupa.
Ah; Blei Trai Kynrad nga nguh nga dem nga da kyrpad phin jin da la sngewsynei ban pdiang ïa kine ki jingkyrpad ban weng ban kyndat noh shisyndon da ka rai Durbar Blei ka jong phi ïa kitei ki jingpang jingshitom ki jingjynjar jingkordit ki jingsngewsih jingjaw ummat ba kitei baroh phar kin kylla long noh tang kum ki eitmat ba tang shiphang por. Ka batai ka jong phi te kynrad ka sujai ka jong phi, ka rai ka jong phi, ka hukum dei ka jong phi ïa kaba ngan nang ban pyrkhat bad leh ïa kaba donkam.
Ki dawai kiba nga la dep pynkhreh katto katne kiba ha ïing hasem, tangba kim shym la don pat ki ban ïoh ban pyndonkam ha kaba ïadei bad katei ka jingshitom. Kumta nga pyntip sha ka burom jong phi ki bor sorkar ne ki tnad ka koit ka khiah kiba trei shitom shisha ban wad ïa ki lad ki lynti ban ai jing sumar da kita ki dawai da shim lyngba da ki bnai bala dep, katba ka thma jingïaleh ka dang don hapdeng ki jingeh kumba ka long mynta, kitei ki dawai kiba nga la ju pyndonkam lynter na ka bynta ïalade, kiba ha ïing hasem bad ïa kiba bun balang ym kiba dang shem thymmai khlem da pyndonkam ïa ki, nga shem ba kitei ki dawai ki treikam ban pynkoit bun syrtap ki jingpang jingshitom ba ki briew ki ïakynduh jingeh.
Kum ka jingai jingmut ba lyngkot nga sngew ba ki dei tang ka jingïatrei lang jong baroh lang khlem da kheiñ troiñ ïano ïano ruh.Ko para ri lada phin shem kino kino ki jingbakla ba nga thoh lyngba kane ka kyrwoh sngewbha ban map ïa nga ïa kaba dei to pdiang ïa kaba lait to kyntait kam pher hynrei to ïa shim bynta lem da kino kino ki lad ki lynti khnang ba ka ri jong ngi kan lait na kine ki jingma.
Ngi dang hap ban buddien katba ka ri kam pat ïoh jingsuk ngim don jaka ban shongsuk.
Na I ba la tip bad ithuh da ka Government of Meghalaya District Basin Development Unit Office of the Enterprise Facilitation Centre Shella Bholaganj C&RD Block Sohra East Khasi Hills. No EFC-081 EKH Shella Bolaganj -2015 -16 naduh ka 18 tarik October 2017.
Ba la ai jinghikai (Training) ban nangpynjanai shuh shuh ïa ki rukom shna dawai kynbat da ka Bio Resources Development, Through Ministry of Tribal Offices Govt.of India under Article 275 (1) Ngi ngeit skhem ba un isynei ban pynkoit ïa ka Ri baieit jong ngi na kitei ki jingeh baroh.Shihajar nguh khublei to nang ïa kitbok lem ban ehla ka rngiew ban ksan ki thma ba jwat.